Więcej o autorze

Samochód zastępczy z OC sprawcy – jak długo przysługuje poszkodowanemu?

Utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej zniszczenia stanowi szkodę majątkową. W piśmiennictwie podkreśla się, że normalnym następstwem w rozumieniu art. 361 § 1 k.c.  jest niemożność korzystania z samochodu przez poszkodowanego w sytuacji jego uszkodzenia. Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu. Postulat pełnego odszkodowania przemawia za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez Ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie pojazdu zastępczego w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2004 r. w sprawie IV CK 672/03). Zwrot kosztów najmu samochodu zastępczego z OC sprawcy należy się zatem za okres odpowiadający okresowi pomiędzy dniem wyrządzenia szkody, a dniem naprawienia pojazdu, biorąc pod uwagę wszelkie technologiczne uwarunkowania związane z przywróceniem pojazdu do stanu poprzedniego oraz z przeprowadzeniem postępowania likwidacyjnego przez ubezpieczyciela (zob. wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2009 roku, sygn. akt XII Ga 374/09, niepublikowany). Przez okres konieczny do naprawy należy rozumieć czas przypadający na:

  • zgłoszenie ubezpieczycielowi szkody,
  • czynności likwidacyjne samodzielnie prowadzone przez ubezpieczyciela (np. czas najmu bezpośrednio poprzedzający zgłoszenie szkody, czas od zgłoszenia szkody do chwili wypłaty odszkodowania),
  • czynności mieszczące się w ramach współdziałania stron w zakresie ustalenia zakresu szkody i kosztów naprawy (np. czas oczekiwania na określenia przez zakład ubezpieczeń zakresu szkody i wysokości kosztów naprawy),
  • czas rzeczywistej naprawy uszkodzonego pojazdu, który uwzględnia oczekiwanie na zamówione części zamienne i możliwości organizacyjne zakładu naprawczego (np. oczekiwanie uszkodzonego samochodu w kolejce na naprawę z uwagi na konieczność realizacji innych, uprzednio zawartych zobowiązań, dni wolne od pracy w funkcjonowaniu zakładu naprawczego, etc.),
  • inne obiektywne czynniki wpływające na proces naprawy i niemożność odtworzenia możliwości korzystania z rzeczy poprzez naprawę uszkodzonego pojazdu mechanicznego (np. czas konieczny do przekazania pojazdu mechanicznego do naprawy i jego odbiór, czas konieczny do przeprowadzenia dodatkowych badań technicznych, etc.)

W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego brak jest wypowiedzi pozwalającej na uznanie, że wydatki na najem pojazdu zastępczego są celowe i ekonomicznie uzasadnione tylko wówczas, gdy dotyczą czasu technologicznej naprawy. Technologiczny czas naprawy, ustalony na podstawie programów kosztorysowych, który tylko modelowo uwzględnia sumę operacji naprawczych niezbędnych do przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego jest pojęciem o wiele węższym od czasu rzeczywistego naprawy (czasu niezbędnego do naprawy), gdyż nie uwzględnia wielu faktycznych czynników, które mogą wystąpić podczas naprawy i w normalnym jej toku (np. oczekiwania na części zamienne, przerwy w naprawie, które wynikając z obiektywnych przyczyn, m.in. z przyczyn technologicznych, czy z możliwości organizacyjnych zakładu naprawczego, w tym dni wolnych od pracy, stopnia obłożenia zamówieniami, etc.). Oparcie metodyki ustalania wysokości należnego odszkodowania za wydatki na najem pojazdu zastępczego wyłącznie o tzw. technologiczny czas naprawy, oznacza pominięcie znacznego okresu czasu, w którym poszkodowany obiektywnie nie może odtworzyć możliwości korzystania z własnej rzeczy poprzez jej naprawę, a w konsekwencji częściowe przeniesienie ciężaru naprawienia szkody na poszkodowanego.

Mając na uwadze przepisy powszechnie obowiązującego prawa w szczególności art. 361 k.c. w zw. z art. 363 k.c. statuujące zasadę pełnej rekompensaty szkody oraz poglądy judykatury należy przyjąć, że celowym i ekonomicznie uzasadnionym wydatkiem w zakresie zapewnienia sobie zastępczego pojazdu z OC sprawcy jest okres likwidacji szkody tj. czas od dnia zdarzenia wywołującego szkodę do dnia wypłaty odszkodowania powiększony o czas technologicznej naprawy pojazdu. Bowiem dopiero fakt otrzymania odszkodowania umożliwia naprawę uszkodzonego pojazdu, co niewątpliwie wiąże się z koniecznością przestoju odpowiadającego rodzajowi uszkodzeń.

Tagi: , ,
  • Ireneusz Kolski

    Prawidłowa odpowiedź to po prostu tak długo jak to jest potrzebne poszkodowanemu i to bez znaczenia czy prowadzi firmę czy też nie. Maksymalny czas to czas naprawienia szkody przez ubezpieczyciela. Tak było w moim wypadku i na 5 dni uzyskałem samochód w wypożyczalni Panek całkowicie bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów.

  • Piotrek

    Witam,
    Mam pytanie, co w sytuacji kiedy nie mogę oddać samochodu zastępczego ponieważ przebywam na wyjeździe a właśnie zostałem poinformowany, że mój samochód jest gotowy do odbioru? Ile mam czasu na jego oddanie?