Więcej o autorze

Naliczenie kary umownej a wysokość wydatków kwalifikowalnych – dofinansowanie UE.

Beneficjenci środków „unijnych”, w tym pochodzących ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, napotykają problemy z rozliczeniem wydatków kwalifikowalnych w związku z naliczeniem wykonawcy kar umownych.
Czy zatem deklarowane przez beneficjenta wydatki kwalifikowalne powinny być pomniejszone o wysokość naliczonej wykonawcy kary umownej?
Aby odpowiedzieć na to pytanie w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść art. 55 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające Rozporządzenie

(WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L Nr 210, str. 25 ze zm.). Przepis ten definiuje projekty generujące dochód (revenue generating project). Projekt generujący dochód oznacza jakąkolwiek operację obejmującą inwestycję w infrastrukturę, korzystanie z której podlega opłatom ponoszonym bezpośrednio przez korzystających lub jakąkolwiek operację pociągającą za sobą sprzedaż gruntu lub budynków lub dzierżawę gruntu lub najem budynków, lub jakiekolwiek inne odpłatne świadczenie usług.

Kara umowna nie stanowi zatem, w rozumieniu art. 55 ust. 1 powołanego wyżej Rozporządzenia, dochodu w odniesieniu do projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, ponieważ nie jest wynikiem działalności operacyjnej projektu, a stanowi jedynie rekompensatę dla beneficjenta z tytułu naruszenia przez wykonawcę postanowień zawartej umowy.

Z treści powyższego Rozporządzenia nie wynika wprost konieczność pomniejszania wydatków kwalifikowalnych deklarowanych przez beneficjenta o wysokość naliczonej wykonawcy kary umownej.
Obowiązujące wytyczne Ministerstwa Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (2007-2013) z dnia 29 kwietnia 2013 r., w podrozdziale dotyczącym kar umownych stanowią, że:

1) w przypadku, gdy kara umowna należna beneficjentowi, jest potrącana z płatności dokonywanych na rzecz wykonawcy, koszt kwalifikowany w projekcie stanowi wyłącznie kwota faktycznie wypłacona wykonawcy, tj. pomniejszona o karę umowną;

2) w przypadku, gdy kara umowna z tytułu nieprawidłowej realizacji umowy zawartej z wykonawcą, jest zwracana przez wykonawcę na rachunek beneficjenta, jest ona

ujmowana we wniosku o płatność jako przychód projektu.

Od sytuacji opisanej w pkt. b) przewidziany został wyjątek w postaci możliwości niepomniejszania kwoty wydatków kwalifikowanych w sytuacji, gdy w wyniku nieprawidłowej realizacji umowy przez wykonawcę beneficjent zobowiązany jest ponieść dodatkowe wydatki na rzecz projektu, w szczególności z tytułu pokrycia szkód lub by zrekompensować ewentualne straty, a kara umowna została wykorzystana na pokrycie tych© wydatków. Taka sytuacja dopuszczalna jest wyłącznie wówczas, gdy wykonawca przekazał beneficjentowi karę umowną w sposób opisany w pkt. b). Wysokość tak poniesionych wydatków nie pomniejsza kwoty wydatków kwalifikowanych wskazanej we wniosku o płatność, a wartość przychodu zawarta we wniosku o płatność powinna zostać pomniejszona o wartość wydatków poniesionych z tego tytułu, o ile są one zgodne z warunkami kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Wszelkie wydatki powinny być rzetelnie udokumentowane przez beneficjenta. W przeciwnym wypadku, uzyskana przez beneficjenta kara umowna, w całości będzie pomniejszać kwotę wydatków kwalifikowanych, stanowiącą podstawę do wyliczenia kwoty wnioskowanej.

Powyższe znajdzie odpowiednie zastosowanie w sytuacji naliczenia kar umownych już po zakończeniu realizacji projektu.
Należy jednak podkreślić, że ostateczna decyzja w sprawie kar umownych i ich wpływu na wartość wydatków kwalifikowanych należy do instytucji zarządzającej Programem Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka.